SINAV PROVASI

Sınav öncesinde hem etrafımızdan hem kendi içimizden pek çok yargıyla içli dışlı oluruz. Farkına bile varmadan sınavımızın nasıl geçeceğine dair bir kanı oluştururuz. Bazen de sınava olduğundan büyük bir değer veririz. Bu şöyle bir inançla birlikte gelişebilir;

“Sınavım başarısız geçerse ben de başarısız biriyim”. 

“Sınavım biterse benim de hayatım biter.” 

“Sınavda istediğim sonucu alamazsam hayatta da alamam.”

Bu inançlar gerçekten doğru mudur? Sınav senin olumlu özelliklerini, sevdiklerini, yeteneklerini, başarılarını senden alabilir mi? Hayır, onlar her zaman seninle birlikteler. Sınavdan sonra da hayat devam eder. Sınav, tıpkı çocukların hayaletten korkması gibi, belki de daha önce bilmediğimiz denemediğimiz bir süre olduğu için kaygı uyandırır. Yukarıda bulunan düşünceler fekatleştirme ve genelleme adı verilen düşünce hatalarıdır. Bütün bu olumsuz düşüncelere bedeninin ve zihninin bir an bile ihtiyacı yoktur. Bu yüzden bu modülde olabildiğince öğrendiğin baş etme yöntemlerini tekrar ederek ve sanal gerçeklik sınav ortamında prova ederek kaygını yönetmeyi başarabilirsin. 

ETKİNLİK 1:

Sınav sürecinde seni en çok rahatsız eden ve başa çıkmak istediğin durumu belirle. 

Bu durumu boş bir kağıtta senaryo haline getir. (Evden çıktım, arabaya bindim, sınav binasını gördüm…”

Şimdi bu senaryoyu belirlediğin kaynağı yanına alarak tekrar çekeceğiz. Az önce yazdığın senaryoyu baş etme yöntemlerini kullandığın bir senaryo olarak değiştirerek tekrar yazabilir misin?

Filmi değiştirmek nasıl hissettirdi?

Kaynağın ve baş etme yöntemlerinle daha güçlü hissettin mi?

ZAMANI YÖNETMEK

Sınav kağıdı önüne gelen kadar aslında öğrenciler zamanla kıyasıya bir mücadeleye girmiş olur. Çözülecek pek çok test, çalışılacak pek çok konu vardır. Eğer iyi bir planmanız yoksa karmaşa kaçınılmaz olur. 

Deniz’in sınav sürecinde yaşadığı en önemli sorunlardan biri zamanı yönetememekti. Kendinden yapabileceğinden çok fazlasını bekliyordu ve üstüne üstlük bunları nasıl yapacağına dair bir ajandası da yoktu. Çoğu zaman ödev olarak verilen testleri son dakika yapıyor, bazılarını tamamlayamıyordu. Böyle zamanlar arttıkça içinde “zaten artık bütün konuları yetiştiremem” düşüncesi hakim olmaya başladı ve çalışmayı iyice bıraktı. Aslında bir kaç adımda zamanını yönetseydi belirsizlikten doğan kaygıyı da yönetmiş olurdu.

ETKİNLİK 2:

Planla: Sınav sürecine ne kadar zaman kaldıysa o kadar süreyi, o sürede yapacağın çalışmaları ve boş zamanını nasıl değerlendireceğini planlayabilirsin. Ayrı ayrı aylık, haftalık ve günlük planların olabilir. Bu planlamada ajandana sadece yapabileceğin kadar çalışma koysan iyi olur.

Kaydetme: Günlük planlarının yapılıp yapılmadığını kontrol etmek için onları her gün kaydedebilirsin.

Kontrol: Her günün başında ne yapman gerektiğine bakıp, her günün sonunda neleri yaptığını kontrol edebilirsin.

Şimdi aklında sınav sürecine kadar kabataslak haftalık bir plan oluştur ve onları birer cümleyle kağıda dök. 

Bir planın olması nasıl hissettirdi?

Bazı öğrenciler planlarla daha fazla kaygı duyduklarını söylerler çünkü bir planı tamamlayamamak onları kötü hissettirir. Oysa hiç bir plan değiştirilmez değildir (sınav zamanından başka). Yetişemediğimiz planları değiştirip yenilerini yaparız. Bu süreçte önemli olan mükemmel olmak değil, çabalamaktır. Planların asıl amacı bizi belirsizlikten ve onun getirdiği kaygıdan kurtarmaktır. 

PROGRAM SONUNDA

Bu programda sınav kaygısıyla baş etmek için pek çok yöntem öğrendin. Aklına bu yöntemleri öğrendiğine göre bir daha sınav kaygısı çekmeyeceğin gelebilir. Ancak bu program kaygıyı yok etmeye değil yönetmeye yönelik bir programdır. Bu yüzden tekrar kaygı hissetmen normaldir ancak artık kaygın yükseldiğinde onu nasıl yönetebileceğini biliyorsun.

Bu öğrendiğin baş etme yöntemlerini sadece sınav sürecinde değil, ne kadar günlük hayatta yaşadığın sorunlarda kaygı seviyelerini yönetmek için kullanırsan, aslında o kadar ustalaşırsın. Bazen kaygın biraz daha yüksek bazen biraz daha düşük olabilir. 

ETKİNLİK 3:

Boş bir kağıda, bu çalışmada öğrendiğin baş etme yöntemlerinden hangilerinin hayatında işe yarayacağını düşündüğünü yazabilir misin?

Hangi baş etme yöntemini kullanmak sınav sürecinde en kolay olurdu?

Bu yöntemlerden hangisini ileride de hayatında kullanmak ve daha fazla öğrenmek istersin?

PROVA

Bu çalışma senin için kaygı yönetimi konusundaki ilk  çalışman olabilir. İleride ilgi duyarsan hem bilişsel davranışçı hem de farkındalık yöntemleri hakkında pek çok kaynak bulup okuyabilir ve izleyebilirsin. Bu çalışmaya katılarak ve sınav sürecinde çok değerli olan zamanını harcayarak büyük bir iş başardın ve kendini geliştirdin! Bunun için seni tebrik ederim. Sınav sürecinin olabildiğince huzurlu ve verimli geçmesini dilerim. 

Sanal gerçeklik modüllerimizin bu son bölümünde sınavdan bir gün öncesinden sınavdan çıkışa kadar bütün süreci kendi gözünden prova etmiş olacaksın. Bu provayı dilediğin kadar, ihtiyaç duyduğun kadar tekrar edebilirsin. Hazırsan 5.modülün uygulamasına başlayabilirsin. 

Hoşçakal!